Angielski stał się językiem globalnym. Używają go już nie tylko mieszkańcy Zjednoczonego Królestwa czy USA. Posługują się nim również mieszkańcy Indii czy Singapuru. Przede wszystkim jednak stał się on językiem międzynarodowym. Komunikują się w nim mieszkańcy różnych krajów o różnych językach ojczystych. Liczba non native speakerów wyraźnie przekracza liczbę osób, dla których angielski jest językiem ojczystym. Lingwiści zaczęli zastanawiać się, czy warto uczyć ludzi na całym świecie lokalnych wersji angielskiego serwowanych nam przez native speakerów.
Wpis ten zainspirowany został artykułem Global English and the teaching of pronunciation. Zachęcam do przeczytania całości. A poniżej najważniejsze informacje.
Autorka artykułu, Jennifer Jenkins, wychodzi z założenia, że akcenty prezentowane przez regionalnych użytkowników angielskiego z Anglii, USA czy Australii nie są wcale najbardziej zrozumiałe. Problemy z ich zrozumieniem mają:
- osoby uczące się angielskiego jako drugiego języka oraz
- native speakerzy z innych regionów (Australijczyk może nie zrozumieć Szkota itp.)
Badania wskazują, że najważniejsze elementy potrzebne dla zrozumienia tekstu mówionego przez non native speakerów to:
- Spółgłoski. Ważne są wszystkie z wyjątkiem ‘th.
- Zbitki spółgłosek na początku i w środku wyrazów.
- Różnica między krótkimi i długimi samogłoskami (bit vs. beat).
- Akcent na najważniejszym wyrazie w zdaniu.
Jennifer Jenkins podaje też listę elementów, które nie są ważne. Mimo to ciągle kładzie się na nie ogromny nacisk w nauczaniu (ponieważ są istotne dla native speakerów):
- Th.
- Wyraźnie różnice między samogłoskami (wyjątek to długie vs. krótkie).
- Connected speech.
- inne (pełna lista w artykule).
Z powyższych informacji autorka artykułu wysnuwa wniosek, że uczącym się angielskiego w celu komunikacji z innymi non native speakerami należy dać wybór. Powinni sami wybrać, czy chcą się uczyć wymowy natywnej czy uproszczonej wersji międzynarodowej.
Osobom zdecydowanym na naukę wersji międzynarodowej powinno się umożliwić słuchanie możliwie największej ilości tekstów mówionych przez osoby z akcentem “międzynarodowym” i z różnymi akcentami lokalnymi.
Autorka sugeruje, że skoro native speakerom daje się prawo do akcentów lokalnych, również Polacy, Francuzi i Chińczycy powinni mieć prawo do własnej, regionalnej wymowy angielskiej – zgodnej jednak ze standardami międzynarodowego zrozumienia.
O ile niewątpliwie warto słuchać non native speakerów aby nauczyć się lepszego rozumienia, nie mogę się z panią Jenkins do końca zgodzić. Trudno przecież założyć rozpoczynając naukę, że będziemy mieli kontakt tylko z non native speakerami. To słaby punkt koncepcji Jennifer Jenkins. Mimo to warto zastanowić się nad pędem do mówienia jak native speaker. Chyba, że planujemy przeprowadzkę;) Jeśli tak jest, polecam wpis Choose your accent i artykuły poświęcone regionalnym akcentom języka angielskiego.