Rodzina Szekspira

BORN IN YORKSHIRE

Helen Fielding urodziła się w Yorkshire w 1958, 1959 lub 1960 roku (źródła nie są zgodne). Studia ukończyła w Oxfordzie. Studiowała literaturę angielską. Początkowo pracowała dla telewizji. Zajmowała się produkcją filmów dokumentalnych z Afryki. Doświadczenia z tego okresu posłużyły jej do napisania pierwszej powieści – Cause celeb. Helen Fielding pisała też do The Independent i The Daily Telegraph. To w rubrykach tych gazet zaczęła powstawać słynna Bridget Jones.

HER BOOKS

Helen Fielding started with Cause celeb but she had to wait until 1996 for fame. In 1996 Bridget Jones’s Diary was released and proved to be an unquestionable hit. In 1999 Britget Jones: The Edge of Reason followed. With two movies (2001 and 2004) the popularity of Bridget grew and the character became a social phenomenon, a subject of scientific articles and small talk.
Helen Fielding wrote also Bridget Jones’s Guide to Life and Bridget Jones: This time I really have changed(both in 2001). Those two however failed to gain the international popularity of the first parts.
After 3 years Olivia Joules and The Overactive Imagination was released (2004). The story taking place in the glamorous LA lacked the ready pen of Bridget’s adventures.
In 2004 Helen Fielding had her first child and haven’t written a book since. In 2005, however, Bridget Jones returned in The Independent. Jones got pregnant!

GOODIES

A teraz czas na kilka ciekawych miejsc w Internecie:
Opis książki, quiz, wywiad z autorką i pytania do dyskusji na stronie Penguin Reading Guides.
Wywiad Helen Fielding is not Bridget Jones.
Zapis chata z Helen Fielding.
Fragment Cause celeb, pierwszej książki Fielding.

VOCABULARY
Scouse as a dialect is surprisingly similar to standard English. The grammar and the vocabulary are not the most important elements of Scouse. There are, however, some interesting regional words and phrases. Liverpudlians say De Pool nstead of Liverpool. Many more examples can be found at Learn to speak Scouse at the BBC’s Liverpool Local History website. Some other examples are available at Talk Scouse at the Merseyside Today website.

PRONUNCIATION
The pronunciation is what really makes Scouse distinct.

1. The /k/ phoneme is often pronounced [x], especially at the end of a word. Lock often sounds like the Scottish loch.
2. The /t/ is often read as [θ̠] or [tθ̠].
3. The th sounds /θ, ð/ are often pronounced as t and d. Therefore the name Smith sound Smit. However more and more Liverpudlians tend to pronounce it Smiff.
4. In words like sing or king the [g] is pronounced. Unlike RP were sing is pronounced [siŋ].

The best way to hear it is to listen to it. I found a great source! Many words from A to Y with phonetics. You can listen to them at Sound Comparisons. (Menu > England:North > Liverpool).

ALIVE AND KICKING
In the time of TV many accents go softer and become less distinctive. But not Scouse. Ludzie z Liverpoolu są dumni ze swojego akcentu. Możliwe, że dlatego właśnie ich akcent zamiast zanikać, staje się jeszcze silniejszy. Pewne jego cechy przenoszone są obecnie na słowa, których wcześniej nie dotyczyły. Więcej na ten temat można przeczytać w artykułach: Scouse is still evolving, Scouse sound going strong i Baffling Scouse Is Spoken Here, So Bring a Sensa Yuma.

LISTEN AND LEARN!
Najwięcej najlepszego znaleźć można na witrynie IDEA. A oto linki do plików (różne stopnie scouse, różny wiek mówiących):
1 | 2| 3 | 4

A na deser wywiad z najlepszym piłkarzem Liverpoolu. Kto to taki? Wayne Rooney!

AND SOME FUN
Wiele definicji słowa SCOUSE na Urban Dictionary.
Historia scouse na stronie BBC.
Scouse-speaking personalities na Wikipedii.
Na koniec zabawny filmic Scouse Alphabet w wykonaniu trzech panów w dresach.

ABOUT
Brummie to bardzo kontrowersyjny akcent. Jego problemem jest to, że Anglicy go nie cierpią. Podają różne oskarżenia – od mówienia przez nos po monotonię. Nawet BBC podaje, że ludzie posługujący się Brummie trzymają całe wypowiedzi na jednym, zwykle niskim tonie, a koniec wypowiedzi intonują opadająco. Powoduje to ponoć wrażenie nudy i tępoty, które przypisuje się również mieszkańcom Birmingham. Ci jednak protestują. Twierdzą, że ich akcent nie oznacza opadających zakończeń wypowiedzi. Wręcz przeciwnie – według Brummies ich intonacja jest raczej wznosząca.

STEREOTYPES
Problemem Birmingham jest jego niedawna historia. Mimo spuścizny kulturalnej Birmingham zapamiętano czasy rozwoju przemysłu. Mieszkańców tego miasta utożsamia się z tępakami. Nawet potoczna nazwa młotka w Anglii zawiera w sobie słowo Brummie. Stereotypy pogłębiane są przez media masowe, które bazując na gotowych schematach kulturowych doprowadzają do ich okrzepnięcia i poszerzenia. Tym gorsza staje się opinia Anglików o akcencie z Birmigham.
Badania wskazują jednak, że Brummie tylko przez Anglików uważany jest za brzdki, niepoprawny, okropny. Cudzoziemcy zapytani o opinie o Brummie wyrażali się o tym akcencie bardzo pozytywnie. Pokazuje to jak wielki wpływ na postrzegani Brummie w Anglii ma przeszłość Birmingham. Więcej na ten temat w artykule Brummie is beautiful.

PRONUNCIATION
The most beautiful example of Brummie is the senstence I quite like it pronounced Oi quoit loik it.
Some rules below:

1. ‘Oy’ is used instead of ‘i’. Example above.
2. ‘U’ as in ‘hut’ is longer and becomes ‘oo’ as in ‘took’.
3. ‘I’ as in ‘bit’ becomes ‘ee’ as in ‘feet’.
4. ‘G’ in an ‘ng’ formation is articulated. (In RP the ‘g’ sound is omitted).
5. Unstressed /i/ at the end of words, as in happy, may be realised as [əi].
6. Voicing of final /s/ happens in some cases. But it’s not a really strict rule. It varies a lot. (E.g. bus as [bʊz].)Brummies pronounce Bigmingham: berminggum.

   LISTEN AND LEARN
   You can find some recordings of people from Birmingham in The speech accent archive:
   1 | 2

   And some others at Collect Britain:
   1 | 2 | 3 | 4 | 5
   

   A kiedy już nauczycie się mówić jak Ozzy Osbourne – weźcie udział w Talk Like a Brummie Day!

HISTORY
Received Pronunciation wbrew pozorom nie jest akcentem starym. Nazwa powstała w 1869 roku, ale popularna stała się dopiero w 1924, gdy w English Pronouncing Dictionary umieścił ją Daniel Jones. Nazwa pochodzi od dawnego znaczenie słowa ‘received’ – akceptowany. Początkowo zresztą RP określano Public School Pronunciation. Dlaczego? Bogata ludność południowo-wschodniej Anglii posyłała swoje dzieci do prestiżowych szkół prywatnych (ang. public schools) takich jak Eton czy Harrow. To właśnie ich akcent stał się z czasem RP.

TODAY
Obecnie trzeba przyznać, że PR to raczej akcent angielski niż brytyjski. W Szkocji, Irlandii czy Walii mówią nim bardzo nieliczne jednostki. W całej Wielkiej Brytanii RP posługuje się ok 2% ludzi.

BBC AND THE QUEEN
O RP mówi się często BBC English. Teraz nie jest to już prawdą. Ale w początkach BBC rzeczywiście podjęto decyzję o wykorzystaniu w nadawaniu RP. Uznano ten akcent za najbardziej zrozumiały dla ludności Wielkiej Brytanii i dla zagranicznych widzów.
RP bywa też nazywane mową królowej. Niektórzy twierdzą, że królowa mówi bardzo specyficznym akcentem, który nie jest nawet RP. Inni twierdzą, że królowa mówiła kiedyś RP, ale aby zbliżyć się do ludu zaczęła włączać do swoich wypowiedzi elementy regionalne.

PRONUNCIATION
Ponieważ tak niewiele ludzi mówi teraz RP trudno znaleźć źródła, od których można się uczyć. Prawdopodobnie najłatwiej nauczyć się RP w szkole aktorskiej! (polecam opis zmagań z RP na Acting Schmacting)
A aby poczytać o wymowie i posłuchać takiej naprawdę dobrej zapraszam:
Vowels, Consonants, Connected Speech.
Nie przegapcie 4. kolumny czyli sound files. Kliknijcie w tekst aby uruchomić nagranie dźwiękowe.

LISTEN AND PRACTICE
Nagrania z projektu IDEA.
1 | 2 | 3

Nagrania na Voice and Speech Source.

SOMETHING TO READ
Estuary English ‘is destroying British drama z The Telegraph.
Opis, historia, podziały RP.
Whatever happened to Received Pronunciation – opis zmian w RP.

Wpis ten zainspirowany został artykułem Global English and the teaching of pronunciation. Zachęcam do przeczytania całości. A poniżej najważniejsze informacje.

Autorka artykułu, Jennifer Jenkins, wychodzi z założenia, że akcenty prezentowane przez regionalnych użytkowników angielskiego z Anglii, USA czy Australii nie są wcale najbardziej zrozumiałe. Problemy z ich zrozumieniem mają:

• osoby uczące się angielskiego jako drugiego języka oraz
• native speakerzy z innych regionów (Australijczyk może nie zrozumieć Szkota itp.)

Badania wskazują, że najważniejsze elementy potrzebne dla zrozumienia tekstu mówionego przez non native speakerów to:

1. Spółgłoski. Ważne są wszystkie z wyjątkiem ‘th.
2. Zbitki spółgłosek na początku i w środku wyrazów.
3. Różnica między krótkimi i długimi samogłoskami (bit vs. beat).
4. Akcent na najważniejszym wyrazie w zdaniu.

Jennifer Jenkins podaje też listę elementów, które nie są ważne. Mimo to ciągle kładzie się na nie ogromny nacisk w nauczaniu (ponieważ są istotne dla native speakerów):

1. Th.
2. Wyraźnie różnice między samogłoskami (wyjątek to długie vs. krótkie).
3. Connected speech.
4. inne (pełna lista w artykule).

Z powyższych informacji autorka artykułu wysnuwa wniosek, że uczącym się angielskiego w celu komunikacji z innymi non native speakerami należy dać wybór. Powinni sami wybrać, czy chcą się uczyć wymowy natywnej czy uproszczonej wersji międzynarodowej.

Osobom zdecydowanym na naukę wersji międzynarodowej powinno się umożliwić słuchanie możliwie największej ilości tekstów mówionych przez osoby z akcentem “międzynarodowym” i z różnymi akcentami lokalnymi.

Autorka sugeruje, że skoro native speakerom daje się prawo do akcentów lokalnych, również Polacy, Francuzi i Chińczycy powinni mieć prawo do własnej, regionalnej wymowy angielskiej – zgodnej jednak ze standardami międzynarodowego zrozumienia.

O ile niewątpliwie warto słuchać non native speakerów aby nauczyć się lepszego rozumienia, nie mogę się z panią Jenkins do końca zgodzić. Trudno przecież założyć rozpoczynając naukę, że będziemy mieli kontakt tylko z non native speakerami. To słaby punkt koncepcji Jennifer Jenkins. Mimo to warto zastanowić się nad pędem do mówienia jak native speaker. Chyba, że planujemy przeprowadzkę;) Jeśli tak jest, polecam wpis Choose your accent i artykuły poświęcone regionalnym akcentom języka angielskiego.

ORIGINS

Akcent nowojorski powstał z mieszanki akcentów i języków licznych imigranów przybywających do Nowego Jorku po lepsze życie. Mieszali i nadal mieszają się tu Żydzi, Włosi, latynosi, Irlandczycy, azjaci i wiele innych nacji.

Ważnym elementem historii akcentu nowojorskiego są zawirowania “klasowe”. Początkowo wiele cech mowy nowojorskiej stosowały również tamtejsze wyższe sfery – choćby niewymawianie ‘r’ zaczerpnięte z akcentów południowoangielskich. Z czasem jednak ta cecha zaczęła schodzić po drabinie społecznej. Ci, którzy zostali na szczycie zaczęli z lubością wymawiać ‘r’.

PRONUNCIATION

A full and very detailed and professional record of the New Yorkese pronunciation can be found at Wikipedia.

However if you’re not into linguistics and już want to learn the accent, the article Noo Yawk Tawk will serve you way batter.

I also recommend a list of words that are pronounced extremely specifically in New York.

LISTENING

Jak zawsze jednak najważniejsze jest słuchanie.

Polecam szczególnie szkółkę nowojorskiego, którą na YouTube.com prowadzi hipstomp. Bardzo rzeczowo i zabawnie prezentuje najbardziej charakterystyczne elementy akcentu.

New York English 01

New York English 02

New York English 03

New York English 04

Warto przesłuchać też 2 pliki z Noo Yawk Tawk.

Wreszcie niezapomniane The Speech Accent Archive

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10

A na zakończenie w ramach ciekawostki jeszcze kilka osób znanych i lubianych, posługujących się akcentem nowojorskim:

Barbara Streisand

Marlon Brando

Alec Baldwin

Adrien Brody

Mel Brooks – twórca Facetów w rajtuzach

Bugs Bunny

Fran Drescher – czyli niezapomniana Niania, w której rolę teraz wciela się Angieszka Dygant

Rudi Giuliani – podziwiany burmistrz Nowego Jorku

Al Pacino

John Travolna

Frank Sinatra i wielu, wielu innych…

PRONUNCIATION I NIE TYLKO

Chciałam napisać sporo o wymowie. Akcent irlandzki ma naprawdę sporo ciekawych cech. Chciałam też pisać o tym jak rozpoznać akcent irlandzki po specyficznych formach gramatycznych i stylistycznych, po zwrotach. Nie zrobię tego. Skieruję was za to do angielskiej Wikipedii, a konkretnie do wpisu Hiberno-English – tak właśnie fachowo określamy akcent z Irlandii.

INNE

Żeby jednak nie było, że się nie wysiliłam. Znalazłam przewodnik dla odwiedzających Dublin. Okazuje się, że warto wiedzieć co zrobić, aby przeżyć.

Polecam też obejrzenie i posłuchania irlandzkiego kandydata na Eurowizję. Mówi i śpiewa z akcentem rodem z Dublina. Tekst | Film

DŹWIĘKI

Nie zostawię was jednak bez możliwości posłuchania irlandzkich dźwięków. Oto linki do plików z The Speech Accent Archive.

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9

PRONUNCIATION

As I’ve written above, the pronunciation varies a lot in South Africa. The most important factor distinguishing South African speakers is the dialect with its unique phrases (of local origin) and idioms.

There are however some distinctive features like the flat “i” sound popular in South Africa and New Zealand English. Another important quality is that South African speakers do not have a rising intonation common in Australia.

VOCABULARY

Jak już pisałam, to co wyróżnia ludzi z Afryki Południowej to przede wszystkim dialekt. Aby dać jakieś pojęcie o tym języku polecam poniższe źródła przedstawiające słownictwo.

• List of South African slang words at Wikipedia includes information on the origins and different variations of the South African slang.
• The Surfrikan Slang Dictionary gives a long lost of South African surfing slang. Make sure you read the disclaimer at the top.

SOUNDBITES

Jak zawsze – czas na dźwięki! Polecam:

1. Lista nagrań mieszkańców RPA z zasobów IDEA
2. 2 nagrania ze Speech Accent Archive: 1 | 2
3. Próbka akcentu z RPA ze strony Gabriele Azzaro – Worldwide Accents of English.
4. Próbki wymowy poszczególnych wyrazów można też znaleźć w menu Sound Comparisons.

INTRODUCTION
Akcent walijski wiele zawdzięcza językowi walijskiemu. To właśnie od niego przejął swoją najbardziej charakterystyczną cechę – intonację. Wygląda na to, że jego przyszłość jest jasna – walijski właśnie przeżywa odrodzenie.
Walijczycy są dumni ze swojego języka i ze swojego akcentu. Ale już pozostali mieszkańcy Wielkiej Brytanii wolą słuchać Australijczyków a nawet Francuzów mówiących po angielsku. Akcent walijski nie jest prestiżowy ani nie pomaga w zdobyciu pracy. A jednak ludzie z Walii wolą go od wszystkich z wyjątkiem Received Pronounciation (więcej na ten temat w artykule Welsh proud of ‘unpopular’ accent).

VOCABULARY
People in Wales use many Welsh words in English (Welsh English). Some examples are:

• Diflas meaning miserable.
• Cwpwl(couple) meaning a few (not two).
• Abal meaning well-off.

There are more. Welsh is alive and kicking, kicking even through Welsh English. The vocabulary is a very important component of the Welsh accent. Therefore it really is a challenge to learn it.

PRONUNCIATION
1. One thing is certain. Welsh English is sing-songy. Who’s to blame? The pitch modulation that stems from Welsh.
2. Welsh English has an alveolar trill (also called the Rolling R or the Rolled R). It is a vibrating R like in the Polish word ‘krok’.
3. People in Wales do not use yod-dropping (like in RP). Therefore words like threw and through are distinct.
4. People in Wales tend to pronounce ‘i’ as ‘eh’. So they say ‘benefet’ instead of ‘benefit’.
5. Another important characteristic of Welsh English is stressing the penultimate syllable. It stems from Welsh.

REGIONAL ACCENTS
Akcent walijski akcentowi walijskiemu nierówny. Najbardziej charakterystyczne są akcenty:
1. Z południa. Okolice Swansea. Akcent zwany Wenglish. Mówi nim m.in. Catherine Zeta-Jones.
2. Z północnego-wschodu. Tutaj sporo ludzi mówi z elementami Scouse – dialektu z Liverpoolu.
3. Z zachodu. Poprzez walijski pobrzmiewa tu starodawny kornwalijski.

LISTEN AND READ!
Poniżej źródła materiałów dźwiękowych. Pamiętajcie, że akcentu można się nauczyć tylko długo i wytrwale powtarzając i słuchając, słuchając i powtarzając…
1. Dialects & Accents of Wales na stronie IDEA – International Dialects of English Archive.
2. Welsh English na The Speech Accent Archive.
3. Akcenty z Walii i nie tylko na Sound Familiar?

Kolejne źródło to bardzo obszerne studium naukowe “A STUDY OF THE PHONOLOGY OF RHONDDA VALLEYS ENGLISH (1995-9)“. Znajdziecie tam mnóstwo ciekawych rzeczy do poczytania. Ale najbardziej interesuje nas najniższa pozycja menu po lewej stronie czyli ARCHIVE OF RECORDINGS.

I wreszcie “Some Thoughts and Notes on the English of South Wales” na stronie GEN UKI (UK & Ireland Genealogy).